Με .. “χρώμα” Καβάλας και διοικητικής ιστορίας

2021-09-01

ΒΙΒΛΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ...ΚΡΗΤΗ

Του Κωνσταντίνου Π. Παπακοσμά*

Από την όμορφη και συνάμα λεβεντογέννα Κρήτη έχω στα χέρια μας ένα όμορφο βιβλίο ήταν η εκπλήρωση της δέσμευσης του κ. Αντώνη Βαρουχάκη Κρητικού από τα Χανιά που ασχολείται, εδώ και χρόνια, με την καταγραφή και συγγραφή της ιστορίας της πόλης των Χανίων.

Ο κ. Βαρουχάκης ετοίμαζε ένα βιβλίο με τα σήματα των πόλεων της Ελλάδος, τα εμβλήματα που υπάρχουν σε κάθε περιοχή και την ιστορία του καθενός. Στέλνοντάς τον, πριν μερικά χρόνια, το έμβλημα του δικού μας Δήμου και παράλληλα και την ιστορία του αλλά και το τι προϋπήρχε υποσχέθηκε να μας αποστείλει το βιβλίο του όταν αυτό εκδοθεί. Η δέσμευση του έχει εκπληρωθεί.

Στην τηλεφωνική επικοινωνία που είχα πριν μερικά χρόνια μαζί του, μαζί του έμαθα για την μεγάλη του αγάπη για την ιστορία και την Κρήτη. Τον έστειλα έτσι μια σειρά από εκδόσεις για την ιστορία της Καβάλας αλλά και ένα ανάτυπο από την παρουσία των Ελληνικών στρατιωτικών δυνάμεων στην περιοχή της Καβάλας από το 1913 μέχρι σήμερα. Εκεί υπάρχει και αναφορά και στο Σύνταγμα Κρητών που ήρθε στην Καβάλα το 1913.

ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

Ο κ. Βαρουχάκης μου έστειλε το βιβλίο του για την διοικητική ιστορία των Χανίων και της Κρήτης μέσα από τα πρόσωπα που διετέλεσαν Ύπατοι Αρμοστές, Γενικοί Διοικητές και Νομάρχες στην Κρήτη και τα Χανιά. Μια φροντισμένη έκδοση, της πάλαι πότε ..Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Χανίων, που συνοδεύεται από φωτογραφίες όλων αυτών των προσώπων. Με την ανάγνωση του βιβλίου διαπίστωσα την ύπαρξη πολλών προσώπων που συνδέονται με την Καβάλα, αφού άσκησαν διοικητικές εξουσίες και στον Νομό μας. Διάβασα βιογραφικά στοιχεία για πρόσωπα, που μέχρι τώρα απλά σαν ονόματα τους συνάντησα στην ιστορία της πόλης και την διαδρομή τους εδώ.

Ο ΠΡΩΤΟΣ ΝΟΜΑΡΧΗΣ

Έμαθα για τον πρώτο Νομάρχη Καβάλας - Δράμας τον Τουρκοκρητικό Αλή Ναίπ Ζαδέ που το 1908 διορίσθηκε από την Κρητική Πολιτεία Νομάρχης Χανίων. Το πρόσωπο αυτό διορίστηκε , σύμφωνα με δημοσίευμα της Εφημερίδας του Βασιλείου της Ελλάδος Νομάρχης Κοζάνης το 1915. Αμέσως μετά διορίζεται Νομάρχης Δράμας - Καβάλας.

Ο Ε. ΛΟΥΛΑΚΑΚΗΣ

Στην έκδοση γίνεται αναφορά στον Εμμανουήλ Λουλακάκη που διετέλεσε Γενικός Διοικητής Κρήτης τα έτη 1941 και 1942 και στη συνέχεια Βουλευτής αλλά και Υπουργός Εργασίας το 1949. Στην πόλη των Χανίων υπάρχει δρόμος που φέρει το όνομά του.

Ο Εμμανουήλ Λουλακάκης είχε διατελέσει Νομάρχης Καβάλας στα μέσα της δεκαετίας του 1920 στην εποχή του συστάθηκε το Ταμείον Υδρεύσεως στον Δήμο Καβάλας και ήταν ο πρώτος πρόεδρος του. Επί των ημερών του έγιναν σημαντικά έργα για την ύδρευση στην πόλη, που στο μεταξύ είχε κατακλυσθεί από χιλιάδες πρόσφυγες. Προς τιμή του ο Δήμος Καβάλας έδωσε το όνομα του σε μια οδό στην πόλη στη συνοικία της Δεξαμενής. Βέβαια, όπως μας πληροφορεί και το θαυμάσιο βιβλίο του αειμνήστου ζεύγους Μιχαλόπουλου (η Αγγελική Κιουρτσή - Μιχαλοπούλου) «Οδονυμικά» ο δρόμος άλλαξε ονομασία. Το όνομα Λουλακάκης λησμονήθηκε και η οδός ονομάσθηκε Παπαλέξη, ονομασία που την συναντάμε σήμερα , στο δρόμο αυτό στην συνοικία της Δεξαμενής.

Ο Κ. ΚΟΥΚΟΥΡΙΔΗΣ

Στο βιβλίο του Κρητικού Βαρουχάκη "συνάντησα" και τον Κωνσταντίνο Κουκουρίδη Νομάρχη στα Χανιά από τις 17 Φεβρουαρίου 1958 έως τις 17 Μαρτίου του 1960. Ο Κουκουρίδης είχε διατέλεσε Νομάρχης Καβάλας , στην αρχή της δεκαετίας του 1950, όπως Νομάρχης ήταν διαδοχικά στην Χαλκιδική, Θεσσαλονίκη Κοζάνη, Ροδόπη. Στην δεκαετία του 1960 έγινε Γενικός Επιθεωρητής Νομαρχιών.

Ο Κουκουρίδης πέθανε στις 6 Απριλίου του 2000. Ένα άλλο πρόσωπο που συνδέεται με την Κρήτη και την Καβάλα είναι ο Ανδρέας Παπαματθαίου. Δικηγόρος από τις Σέρρες και γεννημένος στην Νιγρίτα, διορίζεται Νομάρχης Χανίων το 1969. Τον συναντάμε Νομάρχη Πιερίας τον ίδιο χρόνο και το 1974 Νομάρχη στην Καβάλα.

Τέλος ένα ακόμα πρόσωπο έχει έμμεση σχέση με την περιοχή μας και συνδέεται με την Κρήτη. Ο Πέτρος Ευριπαίος Γενικός Διοικητής Κρήτης το 1924 . Την ίδια χρονιά και μικρό χρονικό διάστημα υπηρετεί Γενικός Διοικητής Θράκης, όπου υπάγονταν διοικητικά και ο Νομός Καβάλας.

Το θαυμάσιο το βιβλίο του Αντώνη Βαρουχάκη , μου έδωσε πολλά στοιχεία και για την διοικητική ιστορία του Νομού μας ελπίζω ότι κάποτε και εδώ θα εκδοθεί ένα τέτοιο βιβλίο.

*Ο Κωνσταντίνος Π. Παπακοσμάς καταγράφει τη νεότερη ιστορία της πόλης.